گرایش‌های مهندسی عمران

گرایش‌های مهندسی عمران

گرایش‌های مهندسی عمران در دوره کارشناسی و کارشناسی ارشد و همچنین دکترا، بسیار متعدد است.بنابراین دانشجویان مهندسی عمران در تلاشند تا گرایش‌های پردرآمد و متناسب با توانایی‌های خود را بشناسند.حال بیایید با هریک از گرایش‌های مهندسی عمران درهردوره آشنا شویم و بازار کار آنها را بررسی کنیم.اگر هنوز با رشته مهندسی عمران آشنایی ندارید بهتر است قبل از خواندن این مقاله،روی مهندسی عمران چیست کلیک کنید.

گرایش‌های کارشناسی مهندسی عمران

در دوره کارشناسی مهندسی عمران،چهار گرایش داریم که در ادامه هر کدام را معرفی کرده و بازار کار هر کدام را بررسی می کنیم:‌

  • مهندسی عمران_عمران
  • مهندسی عمران_آب
  • مهندسی عمران_نقشه برداری
  • مهندسی عمران_محیط زیست

مهندسی‌عمران_عمران

مهندسین عمران گرایش عمران برای طراحی،محاسبه و اجرای پروژه‌ای عمرانی آموزش می‌بینند.در این رشته مهندسین عمران می‌توانند به طراحی سازه‌های مختلف مانند ساختمان‌ها،پل‌ها،سد‌ها و…بپردازند.و یا به عنوان ناظر بر اجرای طرح های عمرانی در زمینه‌های ساختمانی،صنعتی،راه سازی و…مشغول به کار شوند.

قسمت عمده دروس این رشته را مجموعه متنوعی از دروس نظری و پروژه‌های طراحی تشکیل می‌دهد و کنار آنها تعدادی دروس آزمایشگاهی و کارگاهی و نیز دو دوره کارآموزی در طی دو تابستان پیش‌بینی شده است.دارا بودن دانش قوی ریاضی و فیزیک و توانایی جسمانی از ضروریات این رشته است. حدود 10 درصد از دروس این دوره عملی است و از دروس تخصصی آن می‌توان طراحی سازه‌های فولاد و بتن ، پی‌سازی، مکانیک خاک، مکانیک سیالات، هیدرولیک و تحلیل سازه‌ها را نام برد.

دانشجویان این رشته می‌توانند در دوره‌ کارشناسی ارشد گرایش‌های سازه (آنالیز و طرح سازه‌ها) ، خاک و پی (مطالعه مسائل مربوط به رفتار خاکها و محاسبات پی‌ها) ، راه و ترابری (طرح راه‌ها و شبکه ترابری) و سازه‌های آبی (طراحی سازه‌های هیدرولیکی و مسائل آبی دیگر در ارتباط با سدها) را انتخاب کنند.

مهندسی عمران_آب

همانطور که از نام این گرایش پیداست مهندسین عمران_آب ، شناخت منابع آب و کنترل و بهسازی کیفیت منابع آب را آموزش می‌بینند.مهندسین عمران گرایش آب می‌توانند به عنوان طراح تاسیسات آبی و سازه‌های هیدرولیکی، کارشناس آب و فاضلاب و ناظر پروژه‌های آبی و…مشغول به کار شوند. 

دارا بودن دانش قوی دردروس ریاضی، فیزیک و شیمی و استعداد لازم در زمینه طراحی دراین گرایش ضروری است. بعضی دروس اصلی و تخصصی این گرایش‌ها عبارتند از : مکانیک خاک ، هواشناسی ، هیدرولیک ، آب‌های زیرزمینی ، سدهای کوتاه ، پی‌سازی و…

حوضچه های تصفیه فاضلاب،از جمله تاسیسات آبی

مهندسی‌عمران_نقشه‌برداری

قبل از شروع هر پروژه عمرانی مهندسین نیازمند اطلاعات دقیق از منطقه و محل اجرای پروژه می‌باشند.این اطلاعات دقیق مهندسی(ارتفاعی،مسطحاتی،چگونگی) در قالب نقشه‌های گوناگون(ترسیمی،رقمی،تصویری) از منطقه مورد نظر گرفته می‌شود.همه‌ی این مراحل از وظایف مهندسین نقشه‌برداری است.

مهندسین نقشه‌برداری می‌توانند به مدیریت گروه‌های اجرایی در عملیات نقشه‌برداری ، طرح و برنامه‌های سیستم نقشه، محاسبات و برنامه‌ریزی در زمینه‌های مختلف فنی نقشه‌برداری بپرازند و مشغول به کار شوند.

دانشجویان این رشته باید در ریاضیات (هندسه، مثلثات) و فیزیک مهارت داشته وعلاقه‌مندی و آمادگی جسمی (برای کارهای صحرایی  و…) لازم را دارا باشند.همچنین در برخی از دروس نقشه‌برداری مانند فوتوگرامری به مهارت برنامه نویسی نیاز است.بعضی دروس تخصصی این رشته عبارتند از : راه‌ سازی ، تئوری خطاها، جغرافیای ایران ، نقشه‌برداری، ژئودزی (نقشه‌برداری زمینی) ، فتوگرامتری زمینی و هوایی (عکس‌ برداری) ، کارتوگرافی(مراحل ترسیم نقشه)، هیدروگرافی (نقشه‌برداری از بستر دریا) ، پروژه و کارآموزی از جمله دروس این دوره است.

مهندسی عمران نقشه‌برداری دارای چهار گرایش فتوگرامری،ژئودزی،سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS)،سنجش از دور(RS) است

گرایش‌های کارشناسی ارشد مهندسی عمران

تا به اینجا گرایش‌های دوره کارشناسی مهندسی عمران را نام بردیم که تعداد محدودی بود.اما گرایش‌های کارشناسی ارشد مهندسی عمران کمی گسترده‌تر است و دانشجویانی که قصد ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد را دارند باید در انتخاب رشته دقت و توجه بیشتری به خرج دهند.حال تک تک گرایش‌های مهندسی عمران در مقطع کارشناسی ارشد را معرفی کرده و بازار کار هر کدام را بررسی می‌کنیم:

  • گرایش مهندسی سازه
  • گرایش مهندسی زلزله
  • گرایش مهندسی ژئوتکنیک
  • گرایش مدیریت پروژه
  • گرایش مهندسی حمل و نقل
  • گرایش مهندسی راه و ترابری
  • گرایش مهندسی آب و سازه های هیدرولیکی
  • گرایش مهندسی و مدیریت منابع آب
  • گرایش مهندسی سواحل،بنادر و سازه های دریایی
  • گرایش مهندسی محیط زیست
  • گرایش مهندسی خطوط راه آهن
  • گرایش ساختمان های هوشمند

گرایش مهندسی سازه

گرایش سازه به تجزیه و تحلیل و طراحی سازه‌های مختلف مربوط است.مهندسین عمران گرایش سازه به طراحی و مدلسازی دقیق سازه‌ها به وسیله نرم افزار های مرتبط با این رشته مانند Cad ، Etabs & Safe  می‌پردازند. قوی بودن در قوانین فیزیک،ریاضیات و دانش تجربی برای طراحی ایمن سازه سه ویژگی یک مهندس سازه است. برخی از دروسی که مهندسین سازه در دانشگاه می‌گذرانند عبارتند از:دینامیک سازه،ریاضی مهندسی،تحلیل بهسازی لرزه ای،پایداری سازه‌ها و…

بازار کار مهندسی سازه

گرایش ارشد سازه ،یکی از پرطرفدارترین رشته‌ها دربین دانشجویان عمران است و بازار کار آن تا حدودی اشباع شده است.اما برای کسانی که تخصص کافی و تسلط بر نرم افزارهای مرتبط با آن را دارند می تواند گرایش پردرآمدی باشد.

مهندسی عمران_گرایش سازه

گرایش مهندسی زلزله

هدف از یادگیری و استفاده از این رشته بالا بردن دانش و دقت مهندسی در صنعت عمران و ساخت و ساز است. تا بدین صورت بتوانیم خسارات ناشی از خطرات لرزه‌ای را کاهش داده و به حداقل برسانیم. درس‌های مهندسین گرایش ارشد زلزله نیزشباهت های زیادی با گرایش سازه دارد به طوری که فقط درتعدادی واحد باهم اختلاف دارند.

یک مهندس زلزله، بیشتر به مقاوم سازی و طراحی و نظارت پروژه‌های ساختمانی، و یا مقاوم سازی لوله‌ها در زلزله و مقاوم سازی سد‌ها می پردازد.برخی از دروسی که مهندسین زلزله در دانشگاه می‌گذرانند عبارتند از:دینامیک سازه،لرزه شناسی و مهندسی زلزله،دینامیک خاک،طراحی لرزه‌ای سازه‌ها.

بازار کار مهندسی زلزله

از جبنه شغلی این رشته بازار کار مناسبی دارد. دوره آموزشی این رشته، دانشجویان را برای انجام محاسبات و ارائه طرح‌های مقاوم سازی دربرابر زلزله و انجام فعالیت‌های پژوهشی و کاربردی در مهندسی زلزله آماده می‌کند.

گرایش مهندسی ژئوتکنیک

گرایش ژئوتکنیک عمران،یکی از مهم ترین و پرکاربرد‌ترین گرایش‌های ارشد مهندسی عمران است.به طوری که آن را پایه  و اساس مهندسی سازه می دانند زیرا سازه‌ها بر روی خاک احداث می‌شوند. مهندس ژئوتکنیک به تاثیر خاک برسازه‌ها،طراحی انواع پی‌ها ، نحوه مقاوم سازی دیوار حائل، مقاوم سازی خاک بسترو… می‌پردازد.

از جمله نرم افزار‌های پرکاربرد در مهندسی ژئوتکنیک می‌توان Geo studio ، plaxis را نام برد.برخی از دروسی که مهندسین گرایش ژئوتکنیک در دانشگاه می گذرانند عبارتند از:مکانیک خاک پیشرفته، مهندسی پی پیشرفته،دینامیک خاک،بهسازی خاک،خاک مسلح.

بازار کار مهندسی ژئوتکنیک

تقریبا در تمام پروژه‌های عمرانی چه کوچک و چه بزرگ،به آزمایشات یک مهندس ژئوتکنیک و همچنین ترسیم پروفیل خاک پی سازه نیازاست.درواقع هر سازه‌ای روی پی بنا می‌شود پس می توان گفت که گرایش ارشد ژئوتکنیک ازجمله گرایش‌های پردرآمد عمران و دارای بازار کار خوبیست.

مهندسی ژئوتکنیک ازجمله گرایش های مهندسی عمران

گرایش مدیریت پروژه

مدیریت پروژه به معنای برنامه‌ریزی،هماهنگی و یکپارچه‌سازی فعالیت‌ها برای پیشرفت و اجرای پروژه‌ی ساخت است.مدیر ساخت در واقع مدیریت نیروهای انسانی،کنترل زمان،برآورد هزینه‌ها و قرارداد‌ها را برعهده دارد. داشتن روحیه و مهارت مدیریتی و توانایی برنامه‌ریزی و کنترل پروژه در این گرایش بسیار مهم است.مدیر ساخت تمامی مراحل یک پروژه را،از قبل از شروع پروژه تا پایان آن کنترل و هدایت می‌کند.

برخی از دروسی که مهندسین مدیریت ساخت در دانشگاه می‌گذرانند عبارتند از: مدیریت و مقررات پیمان، برنامه ریزی و کنترل پروژه ها، روش های ساخت،تکنولوژی عالی بتن،مدیریت مالی وحسابداری پروژه ها.

بازار کار مهندسی مدیریت پروژه

هر پروژه‌ای نیازمند یک مدیر کارآمد است تا مشکلات موجود از طراحی تا اجرای پروژه را کنترل و مدیریت کند.در واقع هیچ پروژه‌ای بدون یک مدیر ساخت پیش نخواهد رفت.پس می‌توان گفت که این گرایش بازار کار بسیار خوبی دارد و همچنین در آمد آن نسبتا بالاست.

گرایش مهندسی حمل و نقل

در گرایش حمل و نقل ،مهندس عمران با جریانات ناوگان های حمل و نقل ریلی، هوایی، دریایی و جاده‌ای و مدیریت و کنترل آنها آشنا می‌شود.امروزه ترافیک شهری و میان شهری از جمله مشکلات وسیع کشورها شده واین معضل،مشکلاتی ازقبیل آلودگی هوا،مصرف بی‌رویه سوخت و افزایش تصادفات است.مهندسی حمل و نقل،به بررسی راه‌ها و رفع مشکلات جاده‌ای ازجمله تصادفات و ترافیک می‌پردازد.

از جمله دروسی که مهندسین حمل و نقل در دانشگاه می‌گذرانند عبارتند از:برنامه‌ریزی حمل و نقل،تقاضا در حمل و نقل،مهندسی ترافیک پیشرفته،تحلیل و ارزیابی سیستم‌های حمل و نقل،حمل و نقل ریلی،طراحی روسازی بتنی.

بازار کار مهندسی حمل و نقل

برخلاف گرایش ارشد راه و ترابری، مهندسین حمل و نقل معمولاً در داخل شهرها به فعالیت مشغولند. از نظر جذب در بازار کار نیز اگر چه این گرایش میزان استخدام پایین‌تری دارد، ولی چون متخصص در این زمینه زیاد نیست، استخدام به آسانی صورت می‌پذیرد.

گرایش مهندسی راه و ترابری

مهندسی راه و ترابری به معنای طراحی و ساخت راه‌ها و جاده‌های جدید و نگهداری و بهبود ایمنی راه‌های قدیمی است.مهندسین راه و ترابری معمولا در محیط کاری خارج از شهر مشغول به کار می‌شوند.طراحی راه‌های درون شهری و برون شهری،باند فرودگاه‌ها و…همچنین طراحی روسازی و زیرسازی،مدیریت و نگهداری جاده‌ها از جمله وظایف مهندسین این گرایش است.

گرایش راه و ترابری شباهت بسیار زیادی با گرایش حمل و نقل دارد.بعضی از درس‌هایی که مهندسین عمران گرایش راه و ترابری در دانشگاه می گذرانند عبارتند از:تحلیل و طراحی روسازی پیشرفت، تکنولوژی و مواد روسازی، مدیریت و تعمیر و نگهداری راه،آزمایشگاه روسازی.

بازار کار گرایش مهندسی راه و ترابری

در حال حاضر نیاز بسیار زیادی به بازسازی مسیرها و جاده‌ها و طراحی مسیرهای جدید به علت توسعه جمعیت و شهرها  می باشد.درواقع می توان گفت فرصت‌های شغلی و سازمان‌ها وشرکت‌هایی که مهندسین راه و ترابری می‌توانند درآن مشغول به کار شوند همانند گرایش ارشد حمل و نقل بوده و اکثرا آقایان آن را انتخاب می‌کنند. به این دلیل که بیشتر کارگاه‌ها در خارج از شهر بوده و مناسب برای علاقمندان به کارهای اجرایی است.

گرایش مهندسی آب و سازه‌های هیدرولیکی

گرایش آب و سازه‌های هیدرولیکی به دلیل بحران کمبود آب در کشور،پرمتقاضی بوده است.این گرایش به طراحی سازه‌هایی می‌پردازد که به آب مرتبط می‌شوند.مهندسین عمران در این گرایش به طراحی و اجرای سدها،کانال ها و سیستم‌های زهکش می پردازند.برخی ازدرس‌هایی که مهندسین گرایش آب و سازه‌های هیدرولیکی در دانشگاه می گذرانند عبارتند از:هیدرولیک پیشرفته،طراحی هیدرولیکی سازه‌ها،سدهای خاکی،سدهای بتنی،هیدرودینامیک.

بازار کار مهندسی آب و سازه‌های هیدرولیکی

همانطور که گفته شد گرایش ارشد آب و سازه‌های هیدرولیکی،بیشتر درکشورهایی که بحران آب دارند بازارکار خوبی داشته است. با توجه به اهمیت حفظ و انتقال آب رودخانه‌ها این گرایش در دو دهه اخیر رشد چشمگیری داشته است.

گرایش مهندسی و مدیریت منابع آب

گرایش مهندسی و مدیریت منابع آب،به کنترل منابع آبی و جلوگیری از هدررفت آب شیرین همانند آب‌های زیرزمینی می پردازد.مهندسین عمران در این گرایش به شناخت منابع آب و کنترل و بهسازی کیفیت منابع آب می‌پردازند تا بتوانند در مراحل مختلف طراحی، نظارت و مدیریت پروژه‌های آب کار کنند.

این دوره کارشناسی ارشد خود شامل دو گرایش اصلی هیدرولوژی و مدیریت و برنامه­ ریزی منابع آب می‌باشد.بعضی از درس‌هایی که مهندسین گرایش مهندسی و مدیریت آب در دانشگاه می گذرانند عبارتند از: هیدرولوژی مهندسی پیشرفته،آب‌های زیرزمینی پیشرفته،تحلیل و مدیریت سیستم‌های منابع آب،هیدروانفورماتیک.

بازار کار گرایش مهندسی و مدیریت منابع آب

گرایش مهندسی و مدیریت آب دارای بازارکار مناسبی است.به این دلیل که کشورهایی که دچار بحران‌های آبی هستند به کمک مهندسین آب می‌توانند منابع آبی خود را کنترل و مصرف کنند.

گرایش مهندسی سواحل،بنادر و سازه‌های دریایی

گرایش سواحل،بنادر و سازه‌های دریایی ازجمله گرایش‌های جذاب مهندسی عمران محسوب می شود.به طور کلی سازه‌های دریایی به سه دسته‌ی سازه‌های ساحلی، نزدیک سواحل یا دور از سواحل می‌پردازند.مهندسین سازه‌های دریایی به طراحی،ساخت،بازسازی،تعمیر و نگهداری سازه‌هایی همچون بنادر،سکوها و…می‌پردازند.ازجمله درس‌هایی که مهندسین گرایش مهندسی سواحل،بنادر و سازه‌های دریایی در دانشگاه می‌گذرانند عبارتند از:مبانی هیدرولیک دریا،اصول طراحی سازه‌های دریایی،روش‌های عددی در مهندسی دریا،اصول مهندسی سواحل. 

بازار کار مهندسی سازه‌های دریایی

مهندسین این گرایش ارشد می‌توانند جهت طراحی سازه‌های دریایی در دفاتر مهندسین مشاور در شهرمشغول بكار شوند و برای كارهای اجرایی باید در نزدیکی سواحل (البته باحقوق و درآمد بالا) مستقرشوند. سازه‌های دریایی بدلیل مرتبط بودن با صنعت نفت و گاز، نسبت به سایر گرایش‌های ارشد عمران دارای درآمد نسبتا بالاتری است.

گرایش مهندسی محیط زیست

امروزه بسیاری از کشورها با مشکلات شدید محیط زیستی روبه‌رو هستند.مشکلات ناشی از قطع درختان برای اجرای پروژه‌های عمرانی یا آلودگی آب،خاک و هوا.مهندسین محیط زیست به تاثیر سازه‌های عمرانی برمحیط زیست و چگونگی حل نمودن مشکلات زیست محیطی می‌پردازند.

این رشته تحصیلی مناسب کسانی است که روحیه‌ای فعال و پویا دارند و درصدد بهبود شرایط محیط زندگی خود هستند. کسانی که دوستدار طبیعت بوده و به محیط اطراف خود توجه می‌کنند.برخی از درس‌هایی که مهندسین گرایش محیط زیست در دانشگاه می‌گذرانند عبارتند از:مبانی انتقال وانتشار و مدلسازی آلاینده ها،اصول مهندسی تصفیه آب وفاضلاب،توسعه پایدارومدیریت محیط زیست،هیدرولوژی پیشرفته،تغییر اقلیم و هواشناسی.

بازار کار مهندسی محیط زیست

گرایش محیط زیست بیشتر در کشورهای پیشرفته‌ای همچون کانادا،آمریکا و استرالیا پراهمیت‌تر است.همچنین اشتغال و بررسی بازار کار رشته مهندسی محیط زیست با توجه به کسب مهارت در این رشته تحصیلی معین می‌شود. چرا که امروزه تنها داشتن یک مدرک دانشگاهی بدون کسب مهارت‌های جانبی لازم فایده‌ای ندارد.از جمله نرم افزارهای این گرایش می‌توان به GIS و RS اشاره کرد که به مهندسین کمک می‌کند تا با تسلط بر آن‌ها بهتر جذب بازار کار شوند.

گرایش مهندسی خطوط راه‌آهن

مهندسین این گرایش در زمینه حمل و نقل ریلی و ساخت این خطوط فعالیت می‌نمایند.مديريت‌ استفاده‌ بهينه‌ از منابع‌، امكانات‌ و تأسيسات‌ شبكه‌ راه‌آهن‌ و افزایش ایمنی در سیستم حمل و نقل ریلی ‌ برعهده‌ مهندس‌ حمل و نقل ريلي است.بعضی از درس‌هایی که مهندسین گرایش مهندسی خطوط راه آهن در دانشگاه می گذرانند عبارتند از:ریاضیات عالی مهندسی،زیرسازی راه‌آهن پیشرفته،روش‌های نوین تعمیر و نگهداری خطوط،مدیریت راه‌آهن.

بازار کار مهندسی خطوط راه‌آهن

اين رشته شبيه به مهندس صنايع گرايش برنامه‌ريزي و تحليل سيستم‌ها است.بازار كار مهندسي حمل و نقل ريلي مانند مهندسي ماشين‌هاي ريلي است با اين تفاوت كه فارغ‌التحصيل اين رشته مي‌تواند علاوه بر صنعت راه‌آهن، موقعيت شغلي يك مهندس صنايع را نيز داشته باشد.

گرایش مهندسی ساختمان‌های هوشمند

این گرایش بروز،با پیشرفت سریع  و چشم‌گیر علم عمران به وجود آمده‌است.درواقع گرایش ساختمان‌های هوشمند از سال98 به گرایش‌های ارشد عمران اضافه شد.یک ساختمان زمانی هوشمند است که دارای چهار عنصر سامانه‌ها،سرویس‌ها،ساختار و مدیریت رابطه میان سه عنصر دیگر باشد.

ساختمان هوشمند دارای محیطی پویا و مقرون به صرفه، سازگار با محیط زیست، دارای آسایش و راحتی برای ساکنین است و اجزای داخلی آن به واسطه‌ای یکپارچه و ایجاد منطقی سازگار با محیط،در تعامل با یکدیگرند.برخی از درس‌هایی که مهندسین گرایش ساختمان‌های هوشمند در دانشگاه می‌گذرانند عبارتند از:سیستم مدیریت ساختمان(BMS)،مدیریت انرژی(EMS).

بازار کار گرایش ساختمان‌های هوشمند

مهندسان این گرایش می توانند در صنعت ساختمان‌های لوکس و با کاربردی خاص و اهمیت بالا فعالیت کنند.این گرایش ارشد در حال حاضر در ایران جایگاه خاصی ندارد.

گرایش‌های دکتری مهندسی عمران

  • گرایش سازه
  • گرایش زلزله
  • گرایش ژئوتکنیک
  • گرایش مهندسی و مدیریت ساخت
  •  گرایش راه و ترابری
  • گرایش حمل و نقل
  • گرایش آب و سازه‎های هیدرولیکی
  • گرایش مدیریت منابع آب
  • گرایش سواحل،بنادر و سازه‌های دریایی
  • گرایش محیط زیست

به طور مختصر با گرایش‌های کارشناسی و کارشناسی ارشد مهندسی عمران آشنا شدیم و همچنین گرایش‌های دکتری مهندسی عمران را نیز نام بردیم.حال برای آشنایی بیشتر و بررسی تخصصی‌تر هر یک از گرایش‌ها می‌توانید به مقاله مختص هر گرایش مراجعه کنید و مسیر شغلی خود را تعیین کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *